Ở bài trước tôi có nói là dạo này mình đã lười hướng dẫn đồ án (bài viết: Nói chút về đồ án & các câu hỏi liên quan đến thiết kế). Thì hôm qua ngồi chấm TN tôi lại được nghiệm điều này.

Tất cả các thể loại design, nếu xét ngắn gọn lại đều theo quy trình: 1. Chọn đề tài –> 2. Tập hợp dữ liệu về đề tài –>2. Phân tích tìm ra vấn đề cần giải quyết & định hướng xử lý –> 3. Đưa ra giải pháp –> 4. Trình bày thuyết trình cho mọi người cùng hiểu là mình chọn đề tài gì, vấn đề cần giải quyết là gì, mình đã giải quyết các vấn đề đó như thế nào, kết quả thu được ra sao.

Hôm nay nói chút về nhận diện vấn đề, chọn đề tài. Đầu tiên khi chọn đề tài _ tốt nhất là vấn đề đó phải có tính cần thiết (xh đang cần), cấp thiết (cần xử lý sớm) và có tính thời sự (mọi người đang nói về nó trong thời điểm hiện tại). Trả lời được ba câu hỏi trên thì chọn. Vd giá nhà chung cư quá cao dẫn đến người trẻ không mua được, trong khi ae đầu cơ thì mua quá trời nhưng cũng không bán được do kinh tế suy thoái. Vậy vấn đề là cần làm gì để hai cái nhu cầu trên có thể gặp nhau & giải quyết cho nhau. Đây là chuyện cần thiết, cấp thiết & có tính thời sự. Từ đó có thể nghiên cứu đề xuất các giải pháp ngăn chia cho thuê tạm thời các căn không bán được & cần người thiết kế nhảy vào xử lý việc đó để tối ưu hóa không gian (vd thế).

Nội cái chuyện chọn vấn đề để giải quyết đã là chuyện đau não với ae sv và cả người hướng dẫn rồi. Nên nhiều bạn sẽ chọn các vấn đề rất dễ dãi, vd ae nghĩ ra một cái quán cf dành cho thú cưng () thì nó sẽ thiếu mất yếu tố cấp thiết & có tính thời sự. Khi thiếu các điều trên thì vấn đề cần giải quyết nó cũng đơn giản & cũng không có gì để ae nói nhiều trong đồ án của mình.

Tiếp theo là sự hiểu biết về đề tài. Chọn đề tài nào thì phải có đầy đủ tư liệu & có hiểu biết sâu sắc về đề tài đó. Vd ae chọn làm các đề tài khó như bảo tàng Việt phục, hay viện hải dương học thì cần chắc chắn là mình phải tìm được đủ các tư liệu về nó rồi mới nên làm. Trong nghề design thì khâu tìm tư liệu là kỹ năng vô cùng quan trọng. Nhiều dự án mà ae kiếm được đủ tư liệu quý thì coi như công việc nó đã xong 60_70% cmnr. Vd tìm được tư liệu hình ảnh, quy trình sản xuất của một cái nhà máy sản xuất thuốc viên thì ae làm đồ án thiết kế cái nhà máy này coi như êm…

Một đồ án thành công thì phải thành công ngay từ khâu chọn đề tài, đặt vấn đề, tìm kiếm tư liệu & hiểu biết về đề tài. Nhiều ae sv quá ỉ lại vào gvhd và không tự trang bị cho mình kĩ năng tìm kiếm thông tin đâm ra làm mấy cái chủ đề tào lao, vô thưởng vô phạt rồi loay hoay vật vã làm bài, đổ thừa tiếp cho việc không có cảm hứng…Dẫn đến khi lên bảo vệ thì rất ngán ngẩm & ai cũng mong cho phần trình bày của nhân vật chính mau mau kết thúc, chấm cho điểm 5v, rồi kéo nhau đi nhậu còn vui hơn.

…

dài rồi nên ngắt ở đây ha.

Bài text trên điện thoại nên hơi lộn xộn tí. Ae coi tham khảo. Ai vào cmt làm ad ngứa mắt _ block .

—

Cuối tuần vui.

Đầu tiên thì kiến trúc & nội thất đều của cùng một cơ thể. Kiến trúc cũng là không gian & nội thất cũng là không gian, nhưng ở phạm vi khác nhau.

Kiến trúc giải quyết những bài toán có tính tổng thể hơn, như khối tích không gian, sự giao cắt hay chuyển tiếp có chủ đích từ không gian này đến không gian khác. Vd khi tôi thiết kế công trình có hơi hướng Indochine, thì tôi sẽ tính chiều cao thông thủy khoảng 4m hơn, có một hàng hiên phía trước để tạo bóng râm & tính đến vị trí của phòng khách nó phải rơi vào trục cảnh quan chính trong cả quy hoạch tổng thể khu đất. Sau đó tính toán để đảm bảo tính kết nối giữa không gian (trái tim của nhà chính) dễ dàng kết nối với các không gian khác của nhà dưới bao gồm bếp, phòng ăn, phòng ngủ cho người già _ để tái hiện & tiếp nối truyền thống của người Việt ở miền Tây Nam Bộ. Concept chính của kiến trúc là nếp sống truyền thống có hơi hướng của thời kỳ Indochine.

Nhưng cần hiểu là kts chỉ đưa ra các không gian có tính tổng quát & định hướng sử dụng. Còn tiếp theo cụ thể hóa các chi tiết bên trong thế nào để người sử dụng hàng ngày thấy thuận tiện & vẫn cảm được cái concept chung của công trình, là nhiệm vụ của nhà thiết kế nội thất.

Đến đây thì trong mỗi không gian cụ thể, ntk nội thất vẫn có thể đưa ra thêm một concept riêng cho nó. Lại lấy vd về cái phòng khách ở trên tiếp, cũng cùng chủ đề nếp sống truyền thống của người dân Gò Công thì nội thất có thể đưa thêm concept là tái hiện cảnh sông nước miền Tây với chút cổ kính của trên bến dưới thuyền & thấp thoáng các mái đình chùa làng quê. Khi đó tận dụng chiều cao của không gian sẽ có thêm các chi tiết liên quan đến mái ngói, ba gian thờ cúng, tường sẽ có các mảng sơn hiệu ứng giống màu trầm tích & phù sa, trần sẽ tái hiện khung cảnh khi các bạn đi thuyền sẽ có các mảnh trăng sáng ở hai đầu…đại khái thế.

—-

Có vẻ hơi dài rồi ha, dài quá thì ae cũng lười đọc . Ai muốn nghe tiếp thì cmt ha, có hứng tôi viết tiếp phần hai nhé.

Bài viết ngày 26.08.2024 trích từ Fanpage Chuyện kể Sketch – Sketching

Mời bạn ghé thăm cùng trao đổi thảo luận chủ đề thú vị này nhé!

1. Đầu tiên là không có công thức chung về thẩm mỹ, đơn giản vì công thức áp dụng cho cái nhà này sẽ không phù hợp với cái nhà khác. Chỉ có các hiểu biết về thẩm mỹ sẽ giúp mình có cái thiết kế có lý lẽ hơn.

2. Về tạo hình thì khối mạnh hơn diện, nhà nhỏ thì nên tạo hình nó thành một tổng thể thống nhất, không có cảm giác chia cắt thì thuận mắt hơn. Bài của anh đang dùng gờ chỉ phân vị ngang làm khối nhà bị tách thành 3 phần. Vd về liên kết chưa tốt: thử dùng tay nhấc 1 trong các tầng vứt khỏi khối nhà vẫn được, nghĩa là khối liên kết chưa tốt.

Khi các công trình có khối tích lớn quá người ta mới dùng nhiều phân vị ngang hay đứng để chia khối cho nhỏ lại (vd để ý cái logic chia cửa của cái nhà Vietcombank), còn công trình có khối tích nhỏ thì nên tạo thành thể thống nhất.

3. Nếu là có hơi hướng cổ điển (châu Âu hay Indochine cũng vậy), thì đầu tiên là cần tỉ lệ đặc nhiều hơn rỗng, vd tỉ lệ tường (đặc) nhiều, cửa (rỗng) ít. Tiếp, nếu đi về style nào thì cần nghiên cứu thêm về biểu hiện của style đó, vd Indochine thì cần có thêm mái dốc, hàng hiên, lan can con tiện, vòm cong, gờ chỉ kiểu Pháp, chiều cao tầng lớn….

4. Làm ổn mục 2, 3 xong mới xử lý thêm chính phụ, thêm các chi tiết đặc biệt, thêm màu sắc, chất liệu….

5. Cân nhắc cách đặt camera & ánh sáng sao cho gần với góc nhìn của người thật mới dễ binh (vd tầm mắt cao 1.6m của người đứng), chọn các góc cao quá khó có cảm giác tốt về khối dáng.

6. Nếu thấy chưa ổn nghĩa là cần…binh thêm. Bản thân mình thấy chưa ổn thì phải binh đến khi mình thấy ổn thỏa nhất rồi, sau đó mới đi hỏi thêm ý kiến khác sẽ làm mình hiểu đồ án sâu sắc hơn.

1. Đầu tiên là tôi đã không còn thích việc sửa đồ án cho ae sv. Ngày xưa khi chưa làm giảng viên đủ lâu, thì tôi nghĩ là mình khá thích việc giảng dạy các đồ án, đặc biệt là với các đồ án sở trường như dân dụng hay nhà ở. Tuy nhiên thực tế thì không như tôi nghĩ, sau khi giảng dạy khá nhiều đồ án & hướng dẫn kha khá các bạn tốt nghiệp, thì có vài sự thật đã khiến tôi thay đổi suy nghĩ.

Thứ nhất, việc thiết kế một công trình nghiêm túc nó cần sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa nhiều yếu tố như công năng, thẩm mỹ, tính khả thi, kinh tế, văn hóa…Vì vậy cần tư duy đa chiều và đòi hỏi người thiết kế có nhiều vốn liếng trong tất cả các mặt trên, mới có thể đưa ra lựa chọn tốt nhất cho công trình.

Và ở độ tuổi 18_23, phần lớn các bạn sv chưa đủ bao quát để nhìn nhiều vấn đề cùng lúc. Cái này thì phải chịu do tuổi đời còn trẻ, nhưng vẫn có thể bổ khuyết bằng sự làm việc & nghiên cứu nghiêm túc nhiều lên. Chính khi các bạn trăn trở & nghiên cứu tử tế thì khi các bạn gặp gvhd, họ chỉ cần nói đúng chỗ vướng mắc các bạn đang gặp là mọi chuyện trôi chảy tiếp.

Nhưng thực ra đó là kì vọng thôi, còn phần nhiều trường hợp tôi gặp là các bạn khá lười nghiên cứu, đi gặp gv chỉ vẽ qua loa đối phó & trông đợi vào gvhd bảo gì thì làm nấy. Chính tâm thế bị động này khiến ông gvhd giống y như vá con thuyền bị quá nhiều chổ thủng.

Tôi còn nhớ mãi cái đồ án tốt nghiệp (thiết kế trường học), khi tôi định nói về các cách tạo tương phản để làm nổi lên ý chính cho bài giữa khối xây mới & khối cũ cần bảo tồn; cách sử dụng sự khác cao độ, khác tỉ lệ, khác chất liệu nó sẽ mang lại cảm xúc ra sao….thì nhìn ông sv đang ngồi nghe, câu nói đang định vang lên bỗng…tắt nửa chừng . Ánh mắt lơ đãng của anh chàng làm tôi biết ông í thích ngồi cf chém gió hay đi nhậu với bạn bè hơn là ngồi nghe tôi nói về kiến trúc, về cách làm sao cho đồ án của mình hay hơn.

2. Thật ra thỉnh thoảng tôi vẫn gặp các bạn sv có khả năng, say mê với đồ án & luôn chủ động làm nhiều hơn cái được yêu cầu. Nhưng đen cho tôi, là như trên cũng không nhiều. Mà phần lớn là sự vật vã kéo dài giữa ông gvhd và tay sv lười biếng mà mỗi lần nhấc dis lên gặp gv là mỗi lần mệt mỏi.

3. Kiến thức cần trao đúng người, nó mới có giá trị. Và cái mong muốn biến tất cả mọi người đều thành nhà thiết kế, nó rất viển vông. Nói vậy vì không phải bạn cứ đăng kí học ở một trường thiết kế thì bạn sẽ trở thành nhà thiết kế. Và hành trình sửa đồ án cho ae sv đã khiến tôi nhận ra nhiều ae có tố chất trở thành graber hơn là kiến trúc sư .

4. Vì thích thiết kế, nên nhìn các bài đồ án hời hợt, kém chất lượng nó bị trầm cảm lắm các bạn.

5. Nhưng thoy, khi không thể thay đổi được người khác thì nên quay lại thay đổi chính mình. Tôi thấy tôi giảng dạy kỹ thuật vẽ & tư duy vẽ nó sẽ có ích, dễ hấp thu hơn cho các bạn sv trong trường & các bạn hv ngoài đời. Tuy nó chỉ là một phần trong quá trình thiết kế, nhưng ít ra tôi thấy nó hiệu quả. Cả người giảng dạy lẫn người học đều thấy nó bổ ích & áp dụng được.

6. Giờ ae muốn hỏi tôi cái gì liên quan đến thiết kế, ae cần tự nghiên cứu trước đã nhé. Vd hỏi thế nào là tỉ lệ chuẩn, tỉ lệ cổ điển có áp dụng vào thiết kế hiện đại được không. Mấy cái này bản thân ae cần trăn trở, đọc tài liệu & thực hành trước đã nhé _ có vậy thì khi cùng trao đổi nó mới thấm ha.

7. Có những thứ nó là hành trình, chứ không phải khoảnh khắc. Nhận thức về tỉ lệ nó là thứ như vậy.

—

Thoy dài quá ae cũng lười đọc, nên ngắt ở đây nhé.

Ngày làm việc vui ha